Niepełnoletnia osoba może kupować przez internet, jednak zakres tych możliwości jest ściśle ograniczony przez polskie prawo. Uprawnienia niepełnoletnich do zawierania umów zakupu zależą głównie od ich wieku i wartości transakcji. Kluczowe znaczenie mają tu przepisy kodeksu cywilnego oraz regulaminy sklepów internetowych.
Zakupy internetowe przez osoby poniżej 13 roku życia
- Dziecko poniżej 13 lat nie ma zdolności do czynności prawnych, co oznacza, że nie może samodzielnie zawierać umów poza wyjątkami;
- Wyjątek stanowią drobne bieżące sprawy życia codziennego – jak zakup np. książki, drobnej zabawki czy przekąski, o ile transakcja jest niskiej wartości;
- W praktyce oznacza to, że młodsze dzieci teoretycznie mogą np. kupić przez internet tanią rzecz, jednak w razie sporu umowa może zostać uznana za nieważną, jeśli nie wyraził zgody przedstawiciel ustawowy (rodzic/prawny opiekun);
- Większość serwisów internetowych wymaga ukończenia 13 lub nawet 18 lat do założenia konta, blokując możliwość samodzielnych zakupów przez młodsze osoby.
Zakupy internetowe przez osoby powyżej 13 roku życia, a poniżej 18 lat
- Osoby, które ukończyły 13 lat, posiadają ograniczoną zdolność do czynności prawnych;
- Mogą samodzielnie zawierać umowy dotyczące drobnych, bieżących spraw życia codziennego, czyli zakupu produktów codziennego użytku o niewielkiej wartości – gdy kwota zakupu jest wyższa lub wykracza poza tzw. sprawy codzienne, potrzebna jest zgoda opiekuna prawnego;
- Większość sklepów online w swoich regulaminach zastrzega, że z usług mogą korzystać wyłącznie osoby pełnoletnie lub osoby, które mają zgodę opiekuna prawnego – rejestrując konto, młoda osoba powinna uzyskać akceptację rodzica;
- Platformy takie jak Allegro oferują specjalne konta Junior, które zakłada się za zgodą rodziców – zakupy na takich kontach mogą być dodatkowo ograniczone np. do maksymalnej kwoty 500 zł, a w przypadku droższych operacji wymaga się potwierdzenia rodzica/opiekuna.
Co się stanie, jeśli niepełnoletni kupi przez internet bez zgody opiekuna?
- Jeśli zakup przekroczyłby zakres „drobnych spraw życia codziennego” lub sklep ma zapis o konieczności pełnoletności – umowa może być nieważna,
- sprzedawca w razie reklamacji lub sporu może wymagać kontaktu i zgody opiekuna prawnego – zwłaszcza, jeśli chodzi o odstąpienie od umowy czy większe zamówienia.
Instrukcja krok po kroku – Jak niepełnoletni może zrobić legalnie zakupy przez internet
-
Wybierz odpowiedni sklep internetowy
Sprawdź w regulaminie sklepu, czy niepełnoletni mogą składać zamówienia. Zwróć uwagę, czy wymagana jest zgoda opiekuna prawnego.
-
Wybierz produkt z kategorii drobnych spraw codziennych
Zakup drobnych przedmiotów – książki, zeszyty, gry, niedrogie ubrania – nie wymaga zazwyczaj szczególnej zgody.
-
Załóż konto, jeśli jest to wymagane
- Jeśli jesteś poniżej 18 lat, postępuj zgodnie z regulaminem – w niektórych sklepach nie założysz konta bez zgody rodzica.
- W przypadku Allegro możesz utworzyć konto Junior za zgodą opiekuna, który musi potwierdzić rejestrację i swoje dane.
-
Złóż zamówienie
Przy składaniu zamówienia będziesz musiał zaakceptować regulamin sklepu. W razie konieczności poproś rodzica o pomoc przy finalizacji zamówienia.
-
Opłać zakup
Sklepy oferują różne metody płatności – karta, szybki przelew, BLIK. W przypadku osoby niepełnoletniej często wykorzystywane są karty przedpłacone lub konta bankowe prowadzone pod nadzorem rodziców.
-
Odbierz i zrealizuj zamówienie
Zamówienie musi zostać odebrane – pamiętaj, że niektóre sklepy/kurierzy mogą wymagać dowodu tożsamości lub kontaktu z opiekunem.
-
Reklamacje i zwroty
Jako klient masz prawo do reklamowania towaru lub zwrotu w określonym terminie, jednak sklep w przypadku osoby poniżej 18 r.ż. może poprosić o potwierdzenie tych czynności przez opiekuna.
Ważne wskazówki dla niepełnoletnich i ich opiekunów
- Przed założeniem konta i zakupem sprawdź, jakie są warunki sklepu internetowego dotyczące wieku kupującego.
- Do większych transakcji zawsze konieczna jest zgoda rodzica lub opiekuna – najlepiej mieć ją na piśmie lub e-mail.
- Jeśli coś budzi wątpliwości – skonsultuj zamiar zakupu z opiekunem prawnym.
- Ucz się bezpiecznych zakupów: nie podawaj niepotrzebnych danych, szczególnie kart płatniczych, jeśli nie jesteś właścicielem konta.
- Zawsze zachowaj potwierdzenia zakupów i ewentualną korespondencję ze sklepem.
Podsumowanie
Niepełnoletni mogą kupować przez internet w ograniczonym zakresie, głównie małe, codzienne zakupy, a do większych zakupów potrzebują zgody rodzica. W praktyce najbezpieczniej i najwygodniej wykonywać zakupy online przy współpracy i wiedzy opiekuna. Sklepy internetowe mają swoje regulaminy, które mogą dodatkowo ograniczać możliwości niepełnoletnich kupujących.