Tak, w Polsce można złożyć zawiadomienie o przestępstwie przez internet – zakres dostępnych form i oficjalnych kanałów w dużej mierze zależy od rodzaju przestępstwa (np. przestępstwa internetowe, cyberprzestępczość, sprawy międzynarodowe) oraz od właściwości konkretnej jednostki organów ścigania. Dzięki digitalizacji usług publicznych zgłaszanie przestępstw jest szybkie i wygodne, choć nie zawsze możliwe jest całkowicie anonimowe zgłoszenie.
Kto może złożyć zawiadomienie o przestępstwie?
- Każda osoba posiadająca informacje o popełnieniu przestępstwa, bez względu na wiek czy status pokrzywdzonego;
- Zawiadomienie można złożyć zarówno w interesie własnym (jako osoba pokrzywdzona), jak i będąc świadkiem lub posiadaczem informacji o cudzym przestępstwie.
Główne metody składania zawiadomienia online
Podstawowe kanały zgłaszania przestępstwa przez internet:
Platformy policji i prokuratury
- W przypadku większości przestępstw, w tym cyberprzestępczości, podstawowym sposobem jest złożenie oficjalnego zawiadomienia do najbliższej jednostki Policji lub prokuratury poprzez ich elektroniczne skrzynki podawcze na platformie ePUAP;
- Można także wysłać zgłoszenie e-mailem (na adres ogólny jednostki), ale forma przez ePUAP jest preferowana.
Specjalistyczne formularze internetowe
- Dla przestępstw internetowych oraz incydentów cyberbezpieczeństwa można:
- Skorzystać z formularza: https://incydent.cert.pl/;
- CERT Polska przyjmuje zgłoszenia o m.in. wyłudzeniach, phishingu, atakach DDoS, rozpowszechnianiu złośliwego oprogramowania.
Europejska prokuratura (EPPO) – jeśli przestępstwo dotyczy środków unijnych
- Formularz do zgłoszenia znajduje się na stronach EPPO (https://www.eppo.europa.eu/pl/zlozenie-zawiadomienia-o-popelnieniu-przestepstwa-do-eppo);
- Brak możliwości anonimowego zgłoszenia; wymagane jest podanie danych osobowych.
Krok po kroku – jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie przez internet (na przykładzie zgłoszenia przez ePUAP)
- Załóż konto na platformie ePUAP (www.epuap.gov.pl).
- Zaloguj się do swojego konta (wymagany Profil Zaufany lub inny sposób potwierdzenia tożsamości).
- Wejdź w sekcję „Pisma ogólne do urzędu” i wybierz adresata – np. komenda miejska lub rejonowa Policji, prokuratura.
- Wypełnij formularz:
- W sekcji „tytuł” lub „temat” wpisz: „Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa”,
- Opisz szczegółowo przebieg zdarzenia (co się wydarzyło, kiedy, w jakich okolicznościach, kto brał udział, posiadane dowody, ewentualni świadkowie),
- W załącznikach dodaj pliki np. zrzuty ekranu, korespondencję e-mail, inne dowody.
- Wyślij zgłoszenie – po podpisaniu elektronicznym formularza (Profil Zaufany lub inny podpis kwalifikowany).
- Otrzymasz urzędowe potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia na swój adres e-mail lub w skrzynce ePUAP.
Zgłoszenie cyberprzestępstwa przez formularz CERT Polska
- Wejdź na stronę https://incydent.cert.pl/
- Wypełnij interaktywny formularz:
- Opis incydentu (rodzaj, data, okoliczności, adresy internetowe, załączniki, szczegóły kontaktowe).
- Prześlij zgłoszenie i poczekaj na ewentualny kontakt ze strony specjalistów CERT.
Co warto wiedzieć?
- Zgłoszenia przez internet są tak samo wiążące jak te złożone osobiście lub listownie – uruchamiają procedurę sprawdzenia i mogą prowadzić do wszczęcia postępowania;
- Niektóre sprawy wymagają dodatkowego kontaktu ze strony organów ścigania (np. wezwanie na przesłuchanie, uzupełnienie materiału dowodowego);
- Anonimowe zgłoszenia są możliwe tylko w niektórych przypadkach (np. przez CERT Polska), ale nie zawsze uruchamiają pełne postępowanie karne.
Przykładowy wzór zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa
Posługując się zgłoszeniem przez ePUAP lub e-mail, użyj czytelnego, konkretnego opisu:
- Twoje dane i kontakt,
- data i miejsce zdarzenia,
- opis okoliczności,
- posiadane dowody,
- ewentualni świadkowie,
- wyraźny wniosek o podjęcie działań.
Wiele portali policyjnych i prawnych udostępnia gotowe wzory, które możesz zaadaptować do własnej sprawy.
Szybkie linki do oficjalnych instytucji
- Platforma ePUAP: www.epuap.gov.pl,
- Zgłaszanie incydentu do CERT Polska: https://incydent.cert.pl/,
- Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa: mapa.policja.pl,
- Europejska Prokuratura (EPPO): https://www.eppo.europa.eu/.
Dzięki internetowym narzędziom złożenie zawiadomienia o przestępstwie jest teraz możliwe z dowolnego miejsca i o każdej porze – ważne jednak, aby zgłoszenie było kompletne i rzetelnie opisane. W razie wątpliwości dotyczących formy, zawsze możesz skonsultować się z urzędem lub specjalistą ds. cyberbezpieczeństwa.