Możliwość przeglądania akt sprawy sądowej przez internet w Polsce istnieje, lecz jest ograniczona – zależy od rodzaju sprawy, instytucji oraz stanu cyfryzacji danej sprawy. Najbardziej rozwinięte rozwiązania dotyczą spraw karnych prowadzonych przez prokuratury, wybranych spraw cywilnych oraz elektronicznego postępowania upominawczego. Poniżej szczegółowe omówienie oraz instrukcje krok po kroku, jak uzyskać dostęp do akt.
Sprawy karne – portal przeglądania akt prokuratury
Wybrane sprawy karne, których akta zostały zdigitalizowane w ramach ogólnokrajowego systemu PROK-SYS, można przeglądać online przez Portal Przeglądania Akt (https://portalzewnetrzny.prokuratura.gov.pl/).
Jak uzyskać dostęp do portalu przeglądania akt?
- Ustal, czy akta twojej sprawy są zdigitalizowane – skontaktuj się z prokuraturą prowadzącą postępowanie i zapytaj, czy akta sprawy zostały zapisane w formie elektronicznej;
- Złóż wniosek o wgląd do akt – uprawnione osoby (np. podejrzany, pokrzywdzony, obrońca, pełnomocnik) składają wniosek pisemnie lub ustnie do protokołu bezpośrednio w prokuraturze;
- Otrzymaj dostęp – po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku prokuratura udostępni ci dostęp do portalu wraz z instrukcją logowania oraz indywidualnymi danymi dostępowymi;
- Zaloguj się do portalu – wejdź na adres https://portalzewnetrzny.prokuratura.gov.pl/ i zaloguj się, korzystając z otrzymanych danych.
Uwaga – portal ten dotyczy tylko akt spraw karnych prowadzonych przez prokuraturę i udostępnionych po digitalizacji. Jeżeli akta nie zostały jeszcze zdigitalizowane, wgląd jest możliwy wyłącznie w siedzibie organu prowadzącego postępowanie.
Sądy powszechne – dostęp do akt spraw cywilnych, karnych, gospodarczych
Nie istnieje jeden ogólnopolski portal umożliwiający przeglądanie pełnej treści akt sądowych online w sprawach prowadzonych przed sądami powszechnymi. Możliwość taka pojawia się wyłącznie w wybranych systemach i dotyczy głównie:
- elektronicznego postępowania upominawczego (EPU),
- części spraw w Sądzie Najwyższym.
Elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU)
Sprawy w EPU rozpatrywane są przez e-Sąd (Sąd Rejonowy Lublin-Zachód). Uprawnieni mogą uzyskać dostęp do dokumentów swojej sprawy przez portal e-Sąd (www.e-sad.gov.pl).
Jak uzyskać dostęp do dokumentów w EPU?
- Zarejestruj konto na www.e-sad.gov.pl – utwórz swoje konto na portalu;
- Uwierzytelnij się – przez Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej lub za pomocą profilu zaufanego, e-dowodu lub bankowości elektronicznej;
- Wyszukaj swoją sprawę po sygnaturze – wpisz numer sprawy, aby ją odnaleźć w systemie;
- Po pozytywnej weryfikacji przeglądaj pisma, załączniki i decyzje w formie elektronicznej.
Dostęp do wybranych danych w sprawach Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy udostępnia możliwość wyszukiwania informacji o sprawach przez system e-Sprawa. System ten umożliwia głównie wgląd w dane meta (informacje o sprawie, status, sygnatury), a nie pełne akta.
Dostęp do akt spraw w sądach na miejscu lub w formie elektronicznej (w ograniczonym zakresie)
W przypadku pozostałych spraw, przeglądanie akt jest realizowane:
- tradycyjnie, na miejscu w odpowiednim sądzie lub siedzibie organu prowadzącego sprawę, po złożeniu stosownego wniosku i okazaniu uprawnień,
- cyfryzacja akt postępuje stopniowo – w przyszłości planowana jest szersza dostępność akt cyfrowych online.
Podsumowanie i najważniejsze wskazówki
- Nie każda osoba może przeglądać akta przez internet – dostęp mają wyłącznie strony postępowania i osoby uprawnione;
- Nie każda sprawa ma akta zdigitalizowane – zapytaj w sądzie lub prokuraturze o status akt;
- Najbardziej rozbudowane systemy udostępniające akta to portal prokuratury (dla spraw karnych) oraz e-Sąd (dla EPU);
- Znajomość sygnatury sprawy często jest wymagana do uzyskania dostępu do informacji;
- W przyszłości planowany jest rozwój cyfryzacji i szerszy dostęp online, jednak obecnie rozwiązania te pozostają ograniczone i rozproszone.
Instrukcje korzystania z portalu przeglądania akt
- Sprawdź, czy twoja sprawa karna jest zdigitalizowana w prokuraturze;
- Złóż wniosek o wgląd do akt;
- Otrzymaj dane dostępowe;
- Przejdź na https://portalzewnetrzny.prokuratura.gov.pl/;
- Zaloguj się i przeglądaj udostępnione dokumenty.
Instrukcje korzystania z portalu e-Sąd
- Zarejestruj konto na www.e-sad.gov.pl;
- Zaloguj się przez wybraną metodę autoryzacji;
- Wybierz sprawę po sygnaturze;
- Zapoznaj się z dostępnymi dokumentami.
W razie wątpliwości lub konieczności uzyskania dostępu do innych rodzajów akt należy zgłosić się do właściwego sądu lub organu prowadzącego sprawę i zapytać o aktualne możliwości wglądu. Cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości w Polsce postępuje, ale zakres dostępnych narzędzi online jest na razie ograniczony.